Kıdem Tazminatı ne kadar oldu? 2018 Kıdem tazminatı hesaplama…

Kıdem tazminatı milyonlarca çalışanı ilgilendiren önemli bir konu… Bildiğiniz gibi bu tazminatın tavanı her sene Ocak ve Temmuz aylarında belirlenen oranla artıyor. 2018 il ayı için hesaplanan tutar %5,6 zamlanarak kıdem tazminatının hesaplama tavanı 5.001,76 lira oldu. Bu oran 1Ocak-30 Haziran arası işten ayrılanlar için geçerli olacak.

En son Temmuz 2017 döneminde 4.732,48 lira olan kıdem tazminatının yeni yıl zammı çalışanın yüzünü güldürdü. Oran yüksek olmasa da nihayet psikolojik 5.000 sınırını geçtiği için bir nebze kabul edilebilir bulunuyor. Temmuzda kıdem tazminat tavanı daha da artacak.

Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı çalışanların en çok merak ettiği konulardan biridir. Çeşitli nedenlerden dolayı işinden ayrılırken o şirkette çalıştığı yılların karşılığı olarak işveren tarafından ödenen tazminattır.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Gelelim kıdem tazminatının hesaplanması konusuna. En az artış kadar önemli ve hassas bir konu.

Çalışana o şirkette çalıştığı her bir yıl için 30 günlük yani 1 aylık brüt ücret tazminat ödeniyor. Yani toplam tazminat tutarı, brüt ücretin çalışma yılı ile çarpılması yoluyla bulunuyor. Ancak brüt ücret için de bir tavan ücret belirlenmiş. Her sene 2 kere zamlanarak artan bu tavana göre kıdem tazminatınız hesaplanıyor.

Brüt ücretiniz bu tavanın altındaysa kıdeminiz brüt ücret üzerinden, belirlenen bu tavanın üzerindeyse tavan ücret baz alınarak hesaplanır.

Yani brütünüz 4.000 lira ise çalıştığınız yıl x 4.000. Örneğin 5 yıldır çalışıyorsunuz, kıdem tazminatınız 5×4.000= 20.000 lira tazminatınız var.

Örneğin brütünüz 7.000 lira olması durumunda da çalıştığınız yıl x 5.001,76 (tavan) olarak hesaplanacak. Örneğin 10 yıldır çalışıyorsunuz, kıdeminiz 10×5.001,76=50.017,60 lira tazminatınız var. Burada yanlış hesaplama yapıp yüksek brüt ücretlerini çalışma yıllarıyla çarpanlar var. Hesaplanan para karşısında hayal kırıklığı yaşamamanız için tavan limitini bilmeniz önemli. Genel müdür de olsanız, brütünüz 50.000 de olsa emekli olurken çalışma yılınız sadece belirlenen tavan ücret ile çarpılıyor.

Bu hesaplanan tazminat tutarlarından sadece damga vergisi düşülerek tarafınıza şirket tarafından ödeme yapılıyor.

Çok karıştırılan başka bir konu da çalıştığınız toplam yıllar için değil, sadece son şirketinizdeki yıllar hesaplanarak kıdem tazminatı alabilirsiniz. Arada değiştirdiğiniz kurumdan tazminat alamadıysanız o haklar yanmış oluyor. O yıllar emeklilik gün hesabı için geçerli, ancak kıdem tazminatı için geçerli değil.

 

Kıdem tazminatına eklenebilecek ödemeler;

İzin:

İçeride kaç gün kullanılmamış izniniz kaldıysa, o güne karşılık gelen net ücretiniz kıdem tazminatınızın üzerine eklenerek size ödenir.

İhbar:

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemekle yükümlü olduğu tazminattır. İşveren sizi işten çıkarıyorsa ve size hak ettiğiniz süre kadar önce bilgi vermemişse, bu süre için size ödeme yapar. Aynı şekilde sizin de işten ayrılırken işverene yılınıza paralel olarak belirlenmiş gün kadar önce işten ayrılacağınız bilgisini vermekle yükümlüsünüz. Yoksa işveren için de size karşı tazminat talep hakkı doğabilir. Genellikle işten gönüllü ayrılmalarda bu hak şirket tarafından talep edilmez ancak çalışanın çıkarılması durumunda kıdem tazminatına ek olarak ihbar tazminatı da ödenir. Kendi işten ayrılmalarda firma çalışana ihbar ödemez. Emekli olana da ihbar tazminatı ödenmez. İhbarın tek koşulu işten çıkarılmak…

İhbar tazminatının hesaplanması;

Çalışma süresi;

6 aydan az ise 2 hafta,

6 ay-1,5 yıl arası ise 4 hafta,

1,5 yıl- 3 yıl arası ise 6 hafta,

3 yıldan fazla ise 8 hafta önce haber vererek iş sözleşmesi feshedilmelidir.

Haber verilmeyen günler tazminat olarak hesaplanarak ödenir. Hesaplamada çalışma süresinin karşılığında belirtilen haftalar karşılığı olan brüt ücret dikkate alınır.

İhbar tazminatında kıdemdeki gibi tavan sınır bulunmaz. Örneğin 5 yıldır çalışıyorsunuz ve brüt ücretiniz 10.000 olsun, 3 yıldan fazlası 8 hafta olduğu ve sekiz haftalık brüt ücret karşılığı da 2 brüt maaş olduğu için 20.000 ihbar tazminatı hak edişi olur.

İhbar tazminatı hesaplarken bu basit çarpımdan gelir vergisi ve damga vergisinin düşülerek tarafınıza ödeneceği unutulmamalı.

 

Kıdem tazminatına nasıl hak kazanılır?

En çok araştırılan konulardan biri de bu tazminatın hangi koşullarda alınabildiği…

Kıdem tazminatı 3 şekilde alınabiliyor;

İşten atılma;

Kıdem tazminatı alabilmek için işyerinde en az bir yıl çalışmış olmak.

İşveren tarafından işten çıkarılmış olmak.

Ancak çıkartılırken ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranıştan çıkarılmamış olması gerekiyor. Yani hırsızlık, düzenbazlık, huzuru bozma gibi işyeri kurallarına aykırı davranışlardan dolayı işten çıkarılırsanız kıdem tazminatı alamazsınız.

Geçerli sebep göstererek ayrılma;

Askerlik hizmeti için işten ayrılma durumu.

Evlilik nedeniyle nikah tarihinden sonra 1 yıl içinde talep belirterek işten ayrılma durumu.

İş yasasına göre geçerli sağlık problemleri nedeni ile işten ayrılma durumu da kıdem tazminatı hakkı doğuruyor.

Emekliliği hak etme;

Sigorta başlangıç yılınıza göre doldurmanız gereken prim ödeme gün sayısını doldurup işten ayrılanlar kıdem tazminatı alabilirler. Emeklilik yaşı, emeklilik maaşının SGK’dan bağlanması ile ilgilidir. Kıdem tazminatını ise SGK emeklilik için gerekli gün sayısını (toplam çalışma süreleri içinde) doldurduklarında, mevcut çalıştıkları şirketten çıkarken, o şirkete ait yıllarına göre hesaplanan kıdem tazminatını alabilirler.

Kendi isteğiyle yukarıdaki durumlar haricinde işten ayrıldığınızda kıdem tazminatınız ne kadar olursa olsun alamıyorsunuz. En çok sorulan doğum sonrası işten ayrılma talebi kıdem ve ihbar tazminatına konu değil.

 

Brüt maaşınız doğru mu?

Bazı şirketler çalışan maaşlarını düşük ücretten gösterip bordroya bu düşük maaşı yansıtıyorlar. Bu durumda siz fazla maaş alsanız da hak ettiğiniz tazminat ve ileride alacağınız emekli maaşı aldığınız maaş oranında hesaplanamıyor. Bunu düzeltmek için size düzenli yatan maaşı, aldığını ek gelir belgelerini, makbuzlarını saklayın. Bu belgelerle bordronuza yanlış maaş gösterildiğini ispat ederek hak edişinizi yükseltebilirsiniz. Ayrıca yemek yardımı, yakacak yardımı, eğitim, konut, yakıt, unvan tazminatı, teşvik pirimi gibi aldığınız ek ödemeler varsa bunlar kıdem tazminatı hesaplanırken aldığınız brüt ücrete dahil edilir.

Devlet memurları kıdem tazminatı alır mı?

Hayır, memurlar emeklilik ikramiyesi alır. Kıdem tazminatı SGK ya bağlı işçi statüsündeki çalışanları ilgilendirir. Özle sektör çalışanlarının hepsi ister müdür olsun ister eleman, SGK gözünde işçi statüsünde haklara sahiptir.

İş yeri kapanırsa ya da iflas ederse kıdem tazminatı alınabilir mi?

İş yeri kapansa da iflas etse de çalışanlara kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ödenmezse bunun için dava açılabilir.

 

Yorum Ekle